و غذاهاى كم رطوبت و كم بخار و گرم به كار داشتن چون بچه كبوتر بريان و قليه آن و مرغن و قند با عسل و گوشت دنبه و راسو و خارپشت و مغز كلهء مرغان يا فلفل سوده و شير و اشباه اينها و آنجا كه سبب قرحه و ناسورى و عفن بود در منفذ بينى هم نخست استفراغ و تنقيه بدن بايد كردن و غذاهاى سبك ترياق خوردن انگاه بعلاج ريش مشغول گشتن و شستن آن به بول خر ماده و خمر و آب لسان الحمل بغايت نافع بود و بعد از ان فتيله از سعد و سنبل و صبر و گل و قرنفل جمله به آب خربزه سرشته در بينى نهادن مفيد آيد و از جمله علاجهاى كه در ريشها گفته شده آنچه مناسب بود به كار بايد داشتن و اگر سر فتيله را به تيزاب نرم كرده بدان محل توان رسانيدن و آن را بدان شستن و طاقت شورش آن باشد عظيم نافع آيد و آنچه در قرحه گوش گفته شد از قطران و غيره هم مفيد آيد و جدوار در مراهم كرده و با زرد و تخم‌مرغ و عسل و ادرك و انزروت همچو مرهم و آن را بر ريش طلا كردن عظيم نافع باشد بتخصيص بعد از شستن مذكور و آنجا كه خون غالب باشد فصد قيفال و شرط اذن و حجامت پس سر و فصد كردن درون بينى نافع آيد و آنجا كه سبب بخارى گنده بوى بود كه از عضوى ديگر مدد مىرسد علاج آن عضو بدستورى كه در محلش مبين گردد بايد كردن و اللّه اعلم دوام ادراك بوى خوش و طيب بىآنكه در خارج موجود باشد سبب آن سوخته شدن خونى بود در دماغ و رسيدن بوى آن بمشام و اين حال چون در امراض حاده واقع شود علامات سهل ديگر با آن قرين بود دليل قرب مرگ باشد چنانچه در علامات خير و شر گفته شد و اگر غير از ان بود اصلاح ممكن باشد علاج نخست رگ درون بينى بايد زدن و تنقيه دماغ كردن بمسهلى كه خلط سوخته را دفع كند انگاه پيوسته جند بيدستر مىبويند در بينى سعوط مىكند چندانكه بوى آن دريابد و اللّه اعلم جفاف و خشكى كردن درون بينى دو نوع بود يكى آنكه مهيج رطوبت محسوس نشود و بىجذب تنشف و درهم كشيدن آن رنجه دارد و سبب اين يا حرارتى مفرط بود در بدن كه رطوبات نازله را تحليل كرده باشد كه منسى سيلان رطوبات كند چنانچه در حركتهاى عنيف و تپهاى گرم پديد و يا يبسى بود مفرط در تمام بدن كه انعدام رطوبات كرده باشد چنانچه بعض از مردم سوداوى و اصحاب تدابير خشكىفزاى را واقعست و يا يبسى بود مفرط در تمام بدن كه انعدام رطوبات كرده باشد چنانچه مدقوقان را واقعست دوم آنكه در مجرى رطوبات غالب آيد و زود خشك شود و محكم بسته گردد بسبب اين لزوجت